Sınıf Yönetimi Modelleri

Sınıf yönetimi etkinliklerinin zaman boyutu , bu etkinliklerin çeşitlenmesini  sağlayarak , bunları farklı modellere bağlamayı kolaylaştırır. Bir eğitim yılı bütünü içinde , önce bu bütünün , sonra da gereksinim duyulan zamanlarda bütün  içindeki tek tek etkinliklerin veya etkinlik gruplarının ,  farklı modellerle  yürütülmesi gerekebilir. Model seçimi ve kullanımı , amaçlara , kaynaklara ve gereksinimlere göre değişir.

Eğitim alanındaki gelişmeler , toplumsal gelişmelere de bağlı olarak , sınıf yönetimi modellerini baskıcıdan demokratiğe ,  şekil yönelimliden amaç yönelimliye , öğretmen ağırlıklıdan öğrenci ağırlıklıya yönlendirmiştir. Bu yönelimlerin seçimi , yine de yönetim durumuna , ortama , olaylara ,  sınıf sisteminin  çevresine göre kaymalar gösterebilir. Örneğin  yönetim  algısı şekil ağırlıklı olan bir okulda öğretmen , amaç yönelimli modeli kullanmak için bu  şekil özelliklerinde değişiklik  yapmaya kalktığında , okul yönetiminin tepkisiyle karşılaşabilir. Bu tepki aşılamazsa , öğretmenin benimsediği modelde , tepkiye yanıt verici değişimler  gerekebilir.

Sınıf yönetimi modelleri , tepkisel , önlemsel , gelişimsel ve bütünsel olarak gruplanabilir. Her modelin kullanımında , farklı yöntemler uygulanabilir. Örneğin , tepkisel modelin kullanımında , demokratikliğin veya öğrenci ağırlıklı olmanın seçenekleri , birer yöntem olarak uygulanabilir: Sınıfa kitap ve defter getirmeyen bir  öğrenci davranışının  değiştirilmesi amacı ile tepkisel modeli kullanırken , öğrenciyle görüşme , veliyle haberleşme , okul yönetiminden yararlanma , aileye destek sağlama , yerel yönetimlerden yararlanma , hukuk sistemini devreye alma  yöntemlerinden birini veya birkaçını kullanabilir. Yöntem seçimi , amaçlara , olaya , tarafların özelliklerine göre değişir. Bu yöntemlerin kullanılış biçimleri farklı teknikler olarak görülür: Öğrenciyle görüşme yönteminde , doğrudan görüşme tekniği kullanılarak kitap ve defteri konu edilip soruna yaklaşılabileceği gibi  , asıl konunun  o olduğu farkettirilmeden , başka bir konu ile giriş yapılıp defter ve kitapla ilgili olanlar , sanki asıl konu o değilmiş gibi ele alınarak dolaylı görüşme tekniği kullanılır. İkinci teknik , duyarlığı yüksek , çekingen çocuklarda ve açıkça tartışılması rahatsızlık meydana getirebilecek konularla ilgili  konuşmalarda daha uygundur.

Tepkisel model , istenmeyen bir düzenleniş sonucuna  veya  bir davranışa tepki olan sınıf yönetimi modelidir ; amacı , istenmeyen durum veya davranışın değiştirilmesidir. Bu anlamıyla , sınıf yönetiminin klasik modeli olduğu söylenebilir. İşleyişi , istenmeyen sonuç-tepki şeklindedir. Düzen sağlayıcı ödül-ceza türü etkinlikleri içerir. Etkinliklerin yönelimi , gruptan çok bireyedir. Bu modele sık başvurmak zorunda kalan öğretmenin , sınıf yönetimi becerilerinin  yüksek olmadığı , diğer üç modeli gereğince kullanmadığı söylenebilir. Modelin zayıf yönlerinden birisi de her tepkinin bir karşı tepki doğurur olmasıdır. Ama sınıfta istenmeyen bir davranış ve sonuç oluşmuşsa , bu modelin kullanılmasına da gereksinim duyulabilir.

Önlemsel model , planlama düşüncesine bağlı , geleceği kestirme , istenmeyen davranış ve sonucu , olmadan önleme yönelimlidir. Amacı ,  sınıf sorunlarının ortaya çıkmasını engelleyici bir düzenleniş ve işleyiş oluşturarak , tepkisel modele gereksinimi azaltmaktır. Bu model sınıf etkinliklerini bir “kültürel sosyalleşme süreci” olarak ele alır , sınıfta , yanlış davranışa olanak vermeyen  bir sosyal sistem oluşturmaya çalışır. Eğitim öncesi düzenlemeleri , istenen davranışın kolayca gösterilebileceği bir ortamı , istenmeyen davranıştan uzaklaştırıcı kuralları , plan ve programları , hazırlıkları içerir. Etkinlikler bireyden çok gruba  yöneliktir.

Gelişimsel  model , sınıf yönetiminde öğrencilerin , fiziksel , duygusal , deneyimsel gelişim düzeylerinin gerektirdiği uygulamaların gerçekleştirilmesini esas alır ; bir uygula-maya geçilmeden önce öğrencilerin ona bu açılardan hazırlanmasını  öngörür. Bu model dört basamaktan oluşur. Birinci basamak , onuncu yaşa kadar süren , nasıl öğrenci olunacağının öğrenildiği  zamandır , bu zaman diliminde öğretmene çok iş düşer. İkinci basamak ,  on-oniki

yaş arası dönemdir. Sınıf  yönetimine verilen ağırlık azalır , öğrenciler olgunlaşma yolunda , sınıf düzenine uymaya , öğretmeni hoşnut etmeye isteklidir. Üçüncü basamak , oniki-onbeş yaşları arasıdır. Öğrenciler , zevk ve destek almak için birbirlerine  bakarlar , yetke görüntüsü verirler. Öğretmeni sıkıntıya sokmayı seçebilir , bunun sonunda arkadaşlarının beğenisini  de kazanabilirler. Sınıf yönetimi kurallarının nedenlerini  ararlar. Dördüncü basamak lise yıllarıdır. Öğrenciler , kim olduklarını , nasıl davranmaları gerektiğini anlamaya başlarlar , sosyalleşir , akıllanırlar , yönetim sorunları azalır. Çocukta ana-baba ve yetişkinlerin etkisi , yirmi yaş dolaylarına kadar gittikçe azalır , sonra artar. Arkadaşlarını etkisi ise gittikçe artar. Bu  iki etkinin kesiştiği on iki yaş dolayı , öğretmen ve ana-baba için sıkıntı yıllarıdır.

Sınıf yönetimi algılarını bütünleştiren  bütünsel sınıf yönetimi modelinde önlemsel sınıf yönetimine öncelik verme , gruba olduğu kadar bireye de yönelme , istenen davranışa ulaşabilmek için , istenmeyenin nedenlerini ortadan kaldırma vardır. İstenen davranışın uygun ortamlarda gerçekleşeceği bilincine dayanarak ortam düzenlemeye , bütün önlemsel yönetim çabalarına karşın oluşabilecek istenmeyen davranışları düzeltmek amacıyla tepkisel yönetim araçlarından yararlanmaya çalışır. Bu etkinlikler sürecinde seçilecek davranış örgüleri , öğrencinin gelişim basamakları ile uyumlu olanlardan seçilir. Bu model için sınıf yönetimin sistem modeli denebilir. Modelin  çevre boyutunda , okul , aile , boş zaman etkinliklerinin yer aldığı arkadaş çevresi vardır.  ( Hüseyin  başar , öğretmen kitaplar dizisi MEB yayınları )

[ads10]

Benzer Yazılar
Sınıf yönetimi etkinliklerinin zaman boyutu , bu etkinliklerin çeşitlenmesini  sağlayarak , bunları farklı modellere bağlamayı kolaylaştırır.
Eğer 'robotlar işlerimizi çalacak' düşüncesine katılıyorsanız, gelecekte tercih edeceğiniz mesleklerden birini bu listede bulabilirsiniz. Bu
Cumhurbaşkanımız Erdoğan ve MEB bakanımız Ziya Selçuk 2023 vizyonunu ve merakla beklenen yeni eğitim sistemini
Anne babalar ya da büyükler, çocuklara genelde bu soruyu sorarlar; "Bugün okul nasıl geçti" ya
7 Temmuz 2018 tarihli ve 30471 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan bilgilere göre 2018 yılında
1 Ağustos 2018 tarihinde OSYM nin internet sitesinde yaptığı açıklamaya göre, 2018 YKS Yükseköğretim Programlarına
30 temmuz 2018, lgs sınav sonuçları, boş kalan kontenjanlar, Anadolu İmam Hatip Liseleri boş kontenjanlar,
Please follow and like us:
0

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir